नेपालमा पासपोर्ट कसरी बनाउने? (२०२६ अपडेट)

नेपालमा विदेश यात्रा, अध्ययन, रोजगारी वा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय प्रयोजनका लागि पासपोर्ट अनिवार्य हुन्छ। अहिले नेपाल सरकारले ई-पासपोर्ट (Electronic Passport) जारी गर्दै आएको छ। यस लेखमा पासपोर्ट बनाउन आवश्यक कागजात, आवेदन प्रक्रिया, शुल्क र महत्त्वपूर्ण जानकारी सरल भाषामा प्रस्तुत गरिएको छ।

पासपोर्ट बनाउन आवश्यक कागजात

पासपोर्ट आवेदनका लागि सामान्यतया निम्न कागजातहरू आवश्यक पर्छन्।

• राष्ट्रिय परिचयपत्र (National ID) नम्बर वा सम्बन्धित विवरण
• नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र
• पुरानो पासपोर्ट (नवीकरण भएमा)
• आवेदन अपोइन्टमेन्टको पुष्टि (Appointment Confirmation)

कहिलेकाहीँ व्यक्तिगत अवस्थाअनुसार थप कागजात मागिन सक्छ।

पासपोर्ट बनाउन चरणबद्ध प्रक्रिया

१. अनलाइन आवेदन भर्नुहोस्

सबैभन्दा पहिले सरकारले उपलब्ध गराएको आधिकारिक अनलाइन प्रणालीमार्फत आवेदन फाराम भर्नुहोस्।

२. अपोइन्टमेन्ट लिनुहोस्

आफूलाई उपयुक्त मिति र स्थान छनोट गरेर अपोइन्टमेन्ट बुक गर्नुहोस्।

३. आवश्यक कागजात तयार गर्नुहोस्

अपोइन्टमेन्टको दिन सबै आवश्यक कागजातको मूल प्रति साथमा लैजानुहोस्।

४. कार्यालयमा उपस्थित हुनुहोस्

निर्धारित समयमा सम्बन्धित कार्यालयमा पुगेर:

• कागजात प्रमाणीकरण
• फोटो खिच्ने
• औंठाछाप (Fingerprint)
• डिजिटल हस्ताक्षर

जस्ता प्रक्रिया पूरा गर्नुहोस्।

५. शुल्क तिर्नुहोस्

निर्धारित सरकारी शुल्क बुझाउनुहोस्।

६. पासपोर्ट प्राप्त गर्नुहोस्

आवेदन स्वीकृत भएपछि सम्बन्धित कार्यालयबाट पासपोर्ट प्राप्त गर्न सकिन्छ।

पासपोर्ट बनाउन कति समय लाग्छ?

सेवा र आवेदन दिएको स्थानका आधारमा समय फरक हुन सक्छ। साधारणतया नियमित सेवामा केही कार्यदिवसदेखि केही सातासम्म लाग्न सक्छ। अत्यावश्यक सेवामा छिटो पनि प्राप्त गर्न सकिन्छ।

पासपोर्ट बनाउन कति शुल्क लाग्छ?

शुल्क पासपोर्टको प्रकार, पृष्ठ संख्या तथा सेवा (साधारण वा द्रुत) अनुसार फरक हुन्छ। आवेदन गर्नु अघि आधिकारिक सरकारी वेबसाइटमा प्रकाशित पछिल्लो शुल्क सूची हेर्नु उपयुक्त हुन्छ।

पासपोर्ट बनाउँदा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

• आवेदनमा दिएको नाम, जन्ममिति र नागरिकताको विवरण सही हुनुपर्छ।
• अपोइन्टमेन्ट समयमा नै कार्यालय पुग्नुहोस्।
• सक्कली कागजात साथमा लैजानुहोस्।
• गलत विवरण दिएमा आवेदन अस्वीकृत हुन सक्छ।
• आवेदन नम्बर सुरक्षित राख्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न (FAQ)

१. पासपोर्ट बनाउन उमेरको सीमा छ?

छैन। शिशुदेखि वृद्धसम्म सबै नेपाली नागरिकले पासपोर्ट बनाउन सक्छन्।

२. पुरानो पासपोर्ट हरायो भने के गर्ने?

सम्बन्धित निकायमा जानकारी गराई आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरेर नयाँ पासपोर्टका लागि आवेदन दिन सकिन्छ।

३. आवेदनपछि स्थिति कसरी हेर्ने?

आवेदन नम्बर प्रयोग गरेर आधिकारिक प्रणालीमार्फत पासपोर्टको स्थिति जाँच गर्न सकिन्छ।

निष्कर्ष

पासपोर्ट बनाउने प्रक्रिया अहिले धेरै हदसम्म डिजिटल भएको छ। आवश्यक कागजात तयार गरी सही विवरणसहित आवेदन दिएमा प्रक्रिया सहज हुन्छ। आवेदन गर्नु अघि नवीनतम नियम, शुल्क र आवश्यकताहरू आधिकारिक सरकारी स्रोतबाट एकपटक अवश्य जाँच गर्नुहोस्।